Интернеттеги тигил же бул кыймылыбызды эч ким билбесе деген учур ар бирибизде болот. Жумуштагы жетекчибиз болсун, кеңседеги сисадмин болсун, интернет провайдер өзү болобу, атайын кызматтар, Ташиев мырза, дегеле биз отурган сайт өзү деле билбей калса деген жагдайлар кездешет.
Мен мындай абалда, тор-браузерди колдоном. Тор-браузер же тордун бул жааттагы уникалдуулугу — сиз жазган маалыматты же кайсы бир орундан кандай сайтка киргениңизди таптакыр эс тутумунда сактабайт. Мындай маалымат, биринчиден шифрленет, экинчиден бири биринен таптакыр көз каранды болбогон ыктыярчылар командасы көзөмөлдөгөн көптөгөн көз карандысыз түйүндөргө чачырайт. Мындай жол менен, сиз жөнүндөгү сезимтал маалыматты таратып сала турган белгилүү чекит дагы жок болот.
Эгерде сиз VPN колдонсоңуз, биринчи кезекте, аны камсыздаган компания ишенчиликтүү болуп, сиз тууралуу маалыматты эч кайда чыгарбашы керек. Тордо маалыматты кимдир бирөөгө бере сала турган жак дагы болбойт. Бул аябай сонун нерсе.
Тилекке каршы, тордун бир-эки минусу бар, өзгөчө Кыргызстанда. Биздин өлкөдө тор аябай жай иштейт. Азыркы тапта, эгерде Google сыяктуу ири сайттарга кире турган болсоңуз, дүйнөнүн кайсы бурчунда болбосун ылдамдык кыбырап калат, кээ бир сессияларды бөгөттөп салат.
Мисалы тор аркылуу гуглдан бир несе издей албашыңыз мүмкүн. Мындай учурда DuckDuckGo издегичин колдонсо болот. Ал эми болушунча анонимдүү, коопсуз жана жашыруун калышым керек, ошол эле учурда бул кызматтар акысыз болсун десеңиз, сиз сүйгөн экстремист катары, мен тор-браузерди сунушайм.
Көңүл бурганыңыздар үчүн ыраазычылык билдирем. Силер менен силер сүйгөн экстремист Ринат Тухватшин болдум. Бул видеого лайк басуу, бөлүшүү кооптуу болушу мүмкүн экенин эскертем. Анткени кыргызстандык соттор менин ишмердүүлүгүмдү экстремисттик деп тапкан.
Дисклеймер: Ринат Тухватшин ИИнин жардамы менен кыргызча сүйлөдү.
