«Клооп» жүргүзгөн анализге ылайык, акыркы 6 жылда Кыргызстанда күйүүчү майдын баасы дээрлик үч эсе өскөн. Орусияда мунайды кайра иштетүүчү заводдорго сокку урулгандан кийин, ноябрдагы күйүүчү май кризиси Кыргызстанда баалар дагы да кымбаттай турганын кабар берет. Демек, логистикасы негизинен автомобилдик жүк ташууга байланган Кыргызстан үчүн бул бардык тармакта баалар өсөт дегенди түшүндүрөт.
Акыркы 6 жылда Кыргызстанда күйүүчү майдын баасы дээрлик үч эсеге өскөн. «Клооп» Улуттук статкомдун сайтынан акыркы он жыл аралыгында күйүүчү майдын баалары кандайча өзгөргөнү тууралуу чогулткан маалыматтар муну көрсөтүп турат. Мында эки жолку кескин секирик даана көрүнөт: Орусия Украинага толук масштабда бастырып кирген кездеги жана украин дрондору орусиялык мунайды кайра иштетүүчү заводдорго сокку урган учур. Акыркы окуя болсо, күйүүчү-майлоочу майлардын 90%дан ашыгын Орусиядан импорттогон Кыргызстанда мындан да тартыштык жаратты.
Кыргызстандын ички күйүүчү-майлоочу май рыногу толугу менен сырткы таасирлерден көз каранды. «Клооптун» анализи Кыргызстанда 2020-жылга чейин күйүүчү майдын баасы туруктуу кармалып келгенин көрсөтүп турат. 2020-жылы жазында, COVID-19 пандемиясынан улам локдаун башталганда, суроо-талап азайгандыктан күйүүчү майдын баасы кыска мөөнөткө 30 сомго жакын түшкөн. Бирок локдаундан кийин, экономика жана дүйнөлүк соода акырындап калыбына келе баштагандан тартып, күйүүчү майдын кымбатташы адатка айланган.
Кыргызстандын бийлиги күйүүчү май жеткирүү боюнча башка өлкөлөр менен дагы сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп келет, бирок ал дагы деле жетишсиз. Өкмөт мамлекеттик бюджеттен миллиарддаган сомду күйүүчү майдын баасын кармап туруу үчүн субсидияларга сарптайт. Анткени бул өлкөдөгү инфляциянын себептеринин бири. Ал эми Кыргызстанда негизги логистика дал ушул автотранспорт менен жүк ташууга байланган. Мамлекеттин бааларды жөнгө салуусу жана субсидиялар азырынча жардам бере элек, күйүүчү майдын баасы болбой эле өсүп жатат.
2026-жылы октябрда, АКШнын президенти Украинага орусиялык мунайды кайра иштетүүчү жайларга сокку урууну токтотууну өтүнүч кылгандан кийин, Орусиядагы күйүүчү май кризиси кичине басаңдаган. Бирок ноябрда чабуулдар кайра жанданып, мамлекеттик ири «Роснефть» компаниясы бүткүл Орусия боюнча АЗСтерде бензин сатууга чектөө койгон.
